20 kwietnia 2026

Organizacja systemu monitorowania zagrożeń. 

 

Rysunek 3.2.2. System monitorowania, ostrzegania, alarmowania o zagrożeniach [1].   

 

Monitorowanie

to systematyczna obserwacja prowadzona w określonych punktach lub obszarach w celu wykrywania zagrożenia lub w celu stwierdzenia zmian stopnia tego zagrożenia.

Wykonawcą zadania są Ministrowie, kierownicy urzędów wskazani jako podmioty odpowiedzialne w części Planu Zadania w zakresie monitorowania zagrożeń oraz wojewodowie.

Celem zadania monitorowania jest:

   1. Wykrywanie i rozpoznanie zagrożenia, umożliwiające natychmiastowe stwierdzenie wzrostu poziomu zagrożenia

2. Ostrzeganie i alarmowanie ludności (Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej)

3. Uruchamianie procedur reagowania

4. Opracowywanie ocen stanu zagrożenia i przygotowywanie zaleceń postępowania ochronnego

5. Realizacja zobowiązań Rzeczypospolitej Polskiej wynikających z ratyfikowanych umów, traktatów i porozumień międzynarodowych w zakresie obserwacji, pomiarów, analiz prognozowania i powiadamiania o zagrożeniach

 

Zagrożeniem

dla działań operacyjnych do realizacji zadania sprawnego funkcjonowania systemu jest:

1. Brak prawidłowej koordynacji i nakładanie się kompetencji poszczególnych instytucji odpowiedzialnych za monitorowanie zagrożenia

2. Niewłaściwa współpraca zaangażowanych instytucji (kwestionowanie rzetelności informacji, opóźnienia w ich przekazywaniu, brak stałych punktów kontaktowych, nieaktualne dane kontaktowe, itp.)

3. Nieprecyzyjne informacje uzyskane z monitoringu, informacje z różnych źródeł wzajemnie się wykluczające

4. Stosowanie różnych form meldunków (raportów) utrudniających porównania i analizy

5. Brak systematyczności w przekazywaniu informacji, nieprzestrzeganie ustalonego trybu przekazywania informacji

6. Ograniczanie się do krótkiej informacji, brak pogłębionych analiz i prognoz rozwoju sytuacji

7. Brak kwalifikowanego personelu i stres wynikający z presji sytuacji

8. Brak wewnętrznych procedur postępowania niezbędnych dla zapewnienia ciągłości działania w przypadku wewnętrznego kryzysu w instytucji

9. Utrudnienia organizacyjno-techniczne (braki i awarie sprzętu, brak pomieszczeń, zasilania, łączności, urządzeń i odczynników do wykonywania badań, itp.)  

 

Organizacja działań

1. Monitorowaniu podlegają wszystkie zagrożenia wskazane w siatce bezpieczeństwa planu zarządzania kryzysowego

2. Systemy monitorowania zagrożeń powinny funkcjonować w trybie ciągłym

3. Dane o stanie zagrożenia są uzyskiwane m.in. z:

  • stacji pomiarowych rozmieszczonych na terenie kraju
  • badań laboratoryjnych
  • analizy zasobów dostępnych baz danych
  • naziemnych i satelitarnych systemów obserwacji przestrzeni powietrznej i morskiej
  • analizy zdarzeń i procesów mogących mieć wpływ na poziom bezpieczeństwa
  • współpracujących zagranicznych systemów i baz danych

4. Informacje o zagrożeniu uzyskane z prowadzonego monitoringu są przekazywane:

  • właściwym dla rodzaju zagrożenia organom wskazanym jako podmioty wiodące w fazie reagowania
  • dyżurnym centrów zarządzania kryzysowego właściwym terytorialnie dla miejsca (obszaru) wystąpienia zagrożenia
  • dyżurnemu Rządowego Centrum Bezpieczeństwa
  • współpracującym podmiotom zagranicznym, zgodnie z zobowiązaniami przyjętymi przez właściwe organy RP

5. Za funkcjonowanie systemu monitorowania, w tym organizację pracy, zakres wykonywanych zadań oraz tryb informowania o zagrożeniach odpowiadają podmioty odpowiedzialne wymienione w części Planu Zadania w zakresie monitorowania zagrożeń

6. Działaniem systemu w województwie kieruje wojewoda

 

Wsparcie bieżące

1. W sytuacji kryzysowej kierownicy zespołów odpowiedzialnych za monitorowanie decydują o zwiększeniu obsad zespołów oraz trybie ich pracy

2. Organy administracji publicznej odpowiedzialne za rozwiązanie sytuacji kryzysowej (podmioty wiodące) są zobowiązane do uzgodnienia z kierownikami instytucji prowadzących monitorowanie (odpowiednio do rodzaju i poziomu zagrożenia wymienionego w Planie) zakresu, trybu i sposobu przekazywania informacji o zagrożeniu, zapewniając sobie możliwość podjęcia działań wyprzedzających oraz ciągłość dopływu informacji w warunkach trwania zagrożenia

3. Możliwość wykorzystania Regionalnego Systemu Ostrzegania.

 

 

Dodatkowe możliwości w przypadku wystąpienia zagrożeń CBRN– po wprowadzeniu stanu nadzwyczajnego

1. W celu zapobieżenia skutkom katastrofy naturalnej, awarii technicznej lub działań terrorystycznych, mogących spowodować wystąpienie skażeń chemicznych, biologicznych lub promieniotwórczych

2. Funkcjonujące autonomicznie systemy wykrywania skażeń i alarmowania o skażeniach obejmujące:

  • system wykrywania skażeń Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej – nadzorowany przez Ministra Obrony Narodowej
  • sieci i systemy nadzoru epidemiologicznego i kontroli chorób zakaźnych w kraju oraz krajowe punkty kontaktowe dla międzynarodowych systemów nadzoru nad zagrożeniami zdrowia lub życia dużych grup ludności – nadzorowane przez ministra właściwego do spraw zdrowia
  • system stacji wczesnego wykrywania skażeń promieniotwórczych i placówek prowadzących pomiary skażeń promieniotwórczych, koordynowane przez Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki
  • nadzorowane przez wojewodów wojewódzkie systemy wykrywania i alarmowania oraz wojewódzkie systemy wczesnego ostrzegania o zagrożeniach
  • systemy nadzoru epizootycznego, fitosanitarnego, nadzoru nad bezpieczeństwem produktów pochodzenia zwierzęcego i paszami oraz nadzoru nad produktami rolno-spożywczymi - nadzorowane przez ministrów właściwych do spraw rolnictwa i rynków rolnych oraz zdrowia

3. Przechodzą w tryb pracy w ramach jednolitego Krajowego Systemu Wykrywania Skażeń i Alarmowania (KSWSiA), koordynowanego przez Ministra Obrony Narodowej

4. Tryb pracy w ramach KSWSiA uruchamia Minister Obrony Narodowej z własnej inicjatywy lub na wniosek ministra właściwego do spraw:

  • wewnętrznych
  • zdrowia
  • administracji publicznej
  • rolnictwa
  • rynków rolnych
  • rozwoju wsi
  • gospodarki morskiej
  • środowiska
  • gospodarki wodnej

5. Systemy monitorowania zagrożeń w ramach KSWSiA zapewniają wzajemną interoperacyjność, w szczególności przez stosowanie:

  • takich samych metodyk i procedur obserwacji i pomiarów skażeń
  • takich samych formatów meldunków i informacji o skażeniach
  • identycznych procedur przekazywania meldunków i informacji o skażeniach
  • jednolitego schematu obiegu i wymiany informacji o skażeniach

6. Informacje uzyskane w ramach KSWSiA są przekazywane właściwym dla rodzaju zagrożenia organom wskazanym jako podmioty wiodące w fazie reagowania

7. Szczegółową organizację, zadania i zasady wymiany informacji określa Plan współdziałania jednostek organizacyjnych wchodzących w skład jednolitego Krajowego Systemu Wykrywania Skażeń i Alarmowania, którym dysponują podmioty odpowiedzialne za funkcjonowanie poszczególnych systemów

 

Budżet zadania

1. Działanie systemów monitorowania zagrożeń jest finansowane ze środków z budżetu państwa będących w dyspozycji ministra, kierownika urzędu centralnego i wojewody odpowiedzialnego za system

2. W przypadku niewystarczających własnych środków finansowych – postępowanie zgodnie z SPO-2 zawartą w Planie (Uruchomienie dodatkowych środków finansowych)[2]

 

 

Ł.K.     


[1] Krajowy Plan Zarządzania Kryzysowego, Aktualizacja 2019 część B, Organizacja systemu monitorowania zagrożeń, ostrzegania i alarmowania, s.164 

[2] Krajowy Plan Zarządzania Kryzysowego, Aktualizacja 2019 część B, Organizacja systemu monitorowania zagrożeń, ostrzegania i alarmowania, s. 165-167

A website created in the WebWave website builder.

Nie podano numeru telefonu.

bezpieczniedlawszystkich@bezpieczniedlawszystkich.pl

Leszno, 64-100 Polska

Możesz nas znaleźć.